صفحه نخست > همه‌ی مطلب‌ها > تن و روان > ایدز به زبان ساده

ایدز به زبان ساده

همایون خیری   - برگرفته از: ایران‌وایر /
۱۹ شهریور ۱۳۹۴

عامل ایجاد ایدز ویروسی‌ست به نام “ویروس نقص ایمنی انسانی” یا به زبان انگلیسی Human Immunodeficiency Virus که بطور مختصر به آن می‌گوید اچ آی وی (HIV). نام ویروس معرفی خوبی برای کارکرد آن استچون این ویروس باعث می‌شود دستگاه ایمنی بدن انسان ضعیف شود و درست همین ضعیف شدن دستگاه ایمنی باعث می‌شود فرد آلوده به ویروس نتواند در مقابل بیماری‌های معمولی از بدن محافظت کند.

به ضعف دستگاه ایمنی بدن که از طریق آلودگی به ویروس ایجاد می‌شود می‌گویند “عارضه نقص ایمنی اکتسابی” یا Acquired Immunodeficiency Syndrome که مخفف آن می‌شود ایدز (AIDS). یعنی دستگاه ایمنی بدن نقص خودش را از یک جای دیگری کسب می‌کند یا بدست می‌آورد. آن جای دیگری همین آلودگی به ویروس اچ آی وی‌ست.

ویروس اچ آی وی می‌تواند از طریق ارتباط جنسی مستقیم یعنی بدون استفاده از کاندوم، یا از طریق انتقال خون آلوده به ویروس، یا از طریق استفاده از سرنگ آلوده به خون یک مبتلا به ویروس به بدن افراد سالم منتقل شود. بجز ارتباط مستقیم با خون، مخاط بدن هم می‌توانند ویروس را از فرد مبتلا به فرد سالم منتقل کنند.

مخاط در کجا وجود دارد؟

مخاط در جاهایی از بدن وجود دارد که تماس داخل و خارج بدن برقرار می‌شود. مثل دهان، مقعد، واژن، شکاف آلت جنسی مردان، و مری. بافت تمام این ورودی‌های بدن مخاط است و ویروس ایدز به سلول‌های این بافت تر یا مخاط می‌چسبد و از آنجا به غده‌های لنفاوی منتقل می‌شود. غده‌های لنفاوی غده‌های دستگاه دفاعی بدن هستند و وقتی ویروس اچ آی وی به این غده‌ها می‌رسد وارد سلول‌های دفاعی بدن که به آن‌ها می‌گویند لنفوسیت سی دی 4 (CD4) یا سلول تی (T) می‌شوند و ضعیف شدن دستگاه ایمنی بدن از همینجا شروع می‌شود. راه ورود ویروس به سلول‌های لنفاوی شبیه به قفل و کلید است. روی سطح سلول‌ها چیزهایی شبیه به قفل وجود دارد که به زبان علمی به آن‌ها می‌گویند پذیرنده یاReceptor. هر سلول انواعی از این پذیرنده‌ها در سطح خود دارد. ویروس اچ آی وی با اتصال به یک نوع مشخص از این پذیرنده‌ها می‌تواند قفل سطحی را باز کند و به درون سلول برود. عامل اتصال همان کلیدی‌ست که در ساختار شیمیایی ویروس وجود دارد. این عامل اتصال در بین همه انواع جانداران یکسان نیست ولی تحقیقات نشان داده که شباهت زیادی میان ساختار شیمیایی ویروس اچ آی وی در انسان و گونه‌ای از میمون‌ها وجود دارد. بنابراین می‌توان حدس زد که ویروس اچ آی وی می‌توانسته از میمون به انسان سرایت کند.

چطور می‌توان آلودگی به ویروس را تشخیص داد؟

ویروس اچ آی وی بسیار شکننده است و در خارج بدن زنده نمی‌ماند، به این دلیل ساده که برای بقای خودش به محیط زنده نیاز دارد. یعنی بعنوان مثال اگر یک قطره خون حاوی ویروس را در جایی بگذارید خشک بشود ویروس‌هایی که در آن یک قطره خون وجود دارند از بین می‌روند. اما ویروس ممکن است به بدن یک فرد سالم منتقل شود اما سال‌ها در بدن او بطور غیرفعال باقی بماند. چنین فردی وقتی نمی‌داند در بدنش ویروس ایدز وجود دارد طبیعی‌ست که به دنبال درمان هم نمی‌رود. در اینصورت اگر با دیگران ارتباط جنسی داشته باشد یا خون او به دیگران منتقل شود علیرغم ظاهر سالم، ویروس را به افراد سالم منتقل می‌کند. درست به همین دلیل است که توصیه می‌شود در ارتباط جنسی از کاندوم استفاده کنید و از سرنگی که توسط دیگران استفاده شده استفاده نکنید.

ویروس چطور تکثیر می‌شود؟

می‌دانید که صفات وراثتی از طریق مولکولی به نام دی ان ای (DNA) از والدین به فرزندان منتقل می‌شوند. انتقال صفات در همه جانداران ومیکروب‌ها و ویروس‌ها هم از طریق همین مولکول یا مشابه آن انجام می‌شود. در ویروس اچ آی وی به جای مولکول دی ان ای مولکول دیگری به نام آر ان ای (RNA) وجود دارد. صفات یک ویروس از طریق تکثیر آر ان ای به ویروس‌هایی که از آن تولید می‌شود به ارث می‌رسند. ولی وقتی ویروس اچ آی وی سلول‌های دستگاه ایمنی را آلوده می‌کنند اول مولکول وراثتی خودشان- یعنی آر ان ای- را به مولکول وراثتی سلول‌های میزبان- یعنی دی ان ای- گره می‌زنند و بعد سلول میزبان را وادار می‌کنند تا شروع به تولید مواد مورد نیاز برای تکثیر ویروس کنند. در واقع ویروس به خرج میزبان تکثیر می‌شود و با هر بار تکثیر تعداد بیشتری سلول را آلوده و دستگاه ایمنی را ضعیف‌تر می‌کند.

  منبع: ایران‌وایر
بیشتر بخوانید
Daryll Rowe کسی که افراد را به‌عمد به ویروس اچ‌آی‌وی مبتلا می‌کرد
حبس ابد برای فردی که به‌عمد دیگران را به اچ‌آی‌وی مبتلا می‌کرد
کونچیتا از ابتلایش به اچ‌آی‌وی مثبت خبر داد
مثل ترامپ که از کاندوم استفاده نمی‌کنه،‌ نباشین
نخستین مجری تلویزیونی تراجنسیتی در پاکستان کارش را آغاز کرد
آغاز به کار نخستین مجری تلویزیونی تراجنسیتی پاکستان

 

ثبت دیدگاه