صفحه نخست > همه‌ی مطلب‌ها > آموزش > از سرطان پستان چه میدانیم؟

از سرطان پستان چه میدانیم؟

  - برگرفته از: فمینیسم روزمره /
۱۴ مهر ۱۳۹۴

ماه اکتبر ، ماه آگاهی سازی درباره سرطان پستان نامگذاری شده است. از ابتدای این ماه با خرید روبانهای صورتی، و یا اهدای مبلغی به بنیادهای تحقیقی مرتبط با سرطان به تحقیقات و بالابردن سطح آگاهی مردم نسبت به این بیماری ،که دومین عامل مرگ و میر در میان زنان است، کمک میشود. افزایش آگاهی ، تشخیص زودهنگام و پیشرفت روشهای درمانی باعث کاهش نسبت مرگ و میر بر اثر سرطان پستان بخصوص در زنان میشود. در زیر اطلاعات مختصر و ساده ای را درباره سرطان پستان و علل احتمالی و دلیل پیشروی اش در اختیار شما قرار داده ایم:

 

سرطان چیست؟
سرطان یک واژه کلی در تعریف طبقه ای از بیماریهاست که در آن سلولهایی با رشد غیر طبیعیشان به سلولهای سالم آسیب رسانده  و سلامت را به خطر میندازند.
سرطان پستان (سینه) از سلولهایی از مجموعه سلولهای سرطانی آغاز میشود که با رشدشان باعث اختلال در بافتهای اطراف شده یا در باقی بخش های بدن منتشر میشوند (متاستاز)

40fe53fb3a9a874d55267354b170cf05

سرطان پستان چیست؟

سرطان پستان بیماری است که در آن سلولهای بدخیم سرطانی در بافت پستان شکل میگیرند. سلولهای آسیب دیده میتوانند به بافتهای اطراف دست اندازی کرده و آنها را مختل نمایند، اما با کشف زودهنگام و درمان، بیشتر بیماران به زندگی عادی ادامه میدهند.

آناتومی پستان

وقتی درباره سرطان پستان آموزش داده میشود، مدام به آناتومی پستان رجوع میکنیم. درک قسمتهای متفاوت و عملکردشان به دریافت بهتری از جزئیات سرطان پستان کمک میکند.
شناخت بدنتان به شما کمک میکند تا:
– تصمیم با اطلاعات درست بگیرید
– مکالمه بهتری با پزشکتان داشته باشید
– اگاه به هرچیز غیر عادی باشید

بافت چربی
پستان زن بیشتر از مجموعه ای از سلولهای چربی تشکیل شده که “بافت چربی” نامیده میشود. این بافت از استخوان ترقوه به سمت زیر بغل و به سمت میانه قفسه سینه امتداد میابد.

1b87916011315c2c52bab4c3d2845b56

لوبها، لوبولها و مجاری شیری
پستان یک زن سالم از ۱۲-۲۰ قطعه تشکیل شده که لوب نامیده میشوند. هر کدام از این لوبها از لوبولهای کوچکترو غدد ترشحی تولید کننده شیر در زمان شیردهی ساخته شده اند. لوب ها و لوبل ها توسط مجاری شیری بهم متصل شده اند، که مانند ساقه یا لوله های حمل شیر به نوک پستان عمل میکنند. این ساختار پستان به طور کلی مکانی است که سرطان آغاز به شکل گیری میکند.

8e84ec67fe1ce340f406180617b6061e

سیستم لنفاوی
بافت چربی شبکه ای از رباط ها، بافت پیوندی فیبروز ، اعصاب، عروق و غدد لنفاوی، و رگهای خونی است.سیستم لنفاوی، که بخشی از سیستم ایمنی بدن است، شبکه ای از عروق لنفاوی و غدد لنفاوی است که به سراسر بدن کشیده شده اند. مشابه سیستم گردش خون که عناصر را در بدن پخش میکند، سیستم لنفاوی سلولهای دفاعی و مایعات را منتقل میکند. خوشه های لوبیا فرم گره های لنفاوی در مناطقی از سیستم لنفاوی مستقر شده اند و با حمل و دور نگه داشتن سلولهای غیر طبیعی از سلولهای سالم مانند فیلتر عمل میکنند.

85807d832ba98f5b057a62296b1e7356 - Copy

 

انواع سرطان پستان بوسیله سرچشمه رشد سلولهای سرطانی ارزیابی می شود، که تقریبا همیشه در لوب ها، لوبل ها یا مجراها است. وقتی سرطان در نزدیکی غدد لنفاوی کشف شود، به پزشکان کمک میکند که شناسایی کنند تا چقدر سرطان پیش رفته است. اگر نزدیکترین غدد حاوی سرطان هستند، غدد اضافه تر هم معمولا مورد ازمایش قرار میگیرند تا حضور یا عدم حضور سلولهای سرطانی را تشخیص بدهند و از آن برای درک بهتر پیشرفت بیماری کمک بگیرند.

حقایقی درباره سرطان پستان در ایالات متحده آمریکا

• از هر هشت زن یک نفر مبتلا به سرطان پستان است. ( در ایران از هر چهار زن یک نفر به این بیماری مبتلا می شود)
• بیشترین سرطان تشخیص داده شده در زنان سرطان پستان است.
• سرطان پستان دومین علت مرگ و میر در میان زنان است.
• تخمین زده شده است که سالانه ۲۲۰ هزار زن در آمریکا تشخیص سرطان پستان میگیرند و از این میان ۴۰ هزار زن میمیرند.
• اگرچه سرطان پستان در مردان بسیار نادر است اما به طور تقریبی ۲۱۵۰ مرد تشخیص سرطان پستان میگیرند و از این میان ۴۱۰ نفر میمیرند.

در سالهای اخیر، احتمالا به دلیل کاهش تجویز جایگزینی هورمونی بعد از یائسگی، شاهد کاهشی تدریجی بروز بیماری بین زنان ۵۰ سال به بالا بوده ایم. از سال ۱۹۹۰ به این سو، به دلیل تشخیص زودهنگام، افزایش آگاهی و بهتر شدن روشهای درمانی، نسبت مرگ و میر بر اثرسرطان پستان کاهش یافته است.

 

عوامل خطر شناخته شده

زنان با عوامل خطر مشخص آمادگی بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان دارند. عامل خطر چیزی است که امکان ابتلا به یک بیماری را افزایش میدهد. بعضی عوامل خطر قابل اجتناب هستند مانند نوشیدنی های الکلی. اما بسیاری از عوامل خطر مانند پیشینه خانوادگی غیر قابل اجتنابند. داشتن عامل خطر به این معنا نیست که یک زن در آینده به سرطان پستان مبتلا میشود. بسیاری از زنانی که عوامل خطر را داشتند هرگز دچار سرطان پستان نشدند.

عوامل ژنتیکی:

• جنسیت:سرطان پستان نزدیک به صد برابر بیشتر در زنان اتفاق میفتد تا مردان.
• سن:  دو نفر از سه زن در سن بالای ۵۵ سالگیتشخیص سرطان گرفته اند.
• نژاد: سرطان پستان بیشتر در زنان با نژاد قفقازی* تشخیص داده شده در مقایسه با دیگر نژاد ها.
• پیشینه خانوادگی و عوامل ژنتیکی: اگر مادر ، خواهر، پدر یا کودک تشخیص سرطان پستان یا تخمدان گرفته اند، شما در احتمال خطر بیشتری از ابتلا به سرطان پستان در آینده هستید. بخصوص اگر بستگان شما قبل از ۵۰ سالگی مبتلا شده باشند.
• پیشینه سلامت شخصی: اگر یکی از پستانهای شما دچار سرطان است احتمال اینکه پستان دیگر هم مبتلا شود بالاتر است. همچنین، خطر افزایش میابد اگر سلولهای غیر طبیعی سرطن پستان قبلا شناسایی شده اند. مانند hyperplasia ( افزایش یاخته های بافتی)، Lobular Carcinoma in situ ، Ductal Carcinoma in Situ
• عادت ماهانه و پیشینه تولیدمثل: بلوغ زودرس (زیر ۱۲ سالگی)، یائسگی دیر (بعد از ۵۵ سالگی) ، اولین زایمان در سن بالا، یا هرگز تجربه زایمان نداشتن هم از عواملی هستند که خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش میدهند.
• تغییرات مشخص کروموزومی: جهش در ژنهایی مشخص، مانند BRCA1 و BRCA2، میتوانند احتمال ابتلا به سرطان پستان را افزایش دهند. این موارد از طریق ازمایشهای ژنتیکی تشخیص داده می شود که با توجه به پیشینه خانوادگی سرطان پستان انجام میگیرد. هرفردی که حامل این جهشهای ژنی هستند امکان انتقال ژن جهش یافته به فرزندان را دارند.
• داشتن بافت پستان متراکم: بافت پستان متراکم، شما را درمعرض خطر سرطان سینه قرار میدهد و باعث سخت تر شدن کشف توده میشود. در بیشتر ایالتهای آمریکا قانونی تصویب شده که از پزشکان درخواست میکند اگر در ماموگرافی زنی بافت پستان متراکم دیده شد به آنها اگاهی بدهند .

عوامل محیطی و سبک زندگی:

• کمبود فعالیت بدنی: سبک زندگی ساکن و بی تحرک یا با تحرک بدنی کم احتمال ابتلا به سرطان پستان را افزایش میدهد
• رژیم غذایی فقیر: رژیم غذایی که در آن چربی های اشباع زیاد است و کمبود میوه و سبزیجات باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان پستان است.
• اضافه وزن و چاقی بیش از حد : اضافه وزن و چاقی بیش از حد بخصوص بعد از یائسگی خطر ابتلا به سرطان پستان را چند برابر میکند.
• نوشیدن الکل: مصرف مداوم نوشیدنی های الکلی میتواند خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش دهد. هرچقدر بیشتر الکل مصرف کنید، در معرض خطر بیشتر هستید.
• اشعه درمانی بر روی سینه: انجام اشعه درمانی بر روی سینه قبل از۳۰ سالگی ریسک سرطان پستان را افزایش می‌دهد.
• روشهای درمانی جایگزی هورمونی: این روش درمانی که معمولا برای دوران بعد از یائسگی تجویز میشود میتواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد و خطر اینکه سرطان در مراحل پیشرفته تشخیص داده شود هم هست.

آمار میگویند:
۶۰%-۷۰% مبتلایان به سرطان پستان هیچ ارتباطی با این عوامل خطر نداشته‌اند، و خیلی از افراد دارای عوامل خطر هرگز به سرطان مبتلا نشده‌اند.

این موارد باعث سرطان نمیشوند:
• سرطان پستان واگیر نیست، شما از طریق تماس با یک بیمار سرطانی به این بیماری مبتلا نمیشوید
• پوشیدن پستان بند های فنری، ایمپلیمنت، اسپری زیر بغل، مواد از بین برنده عرق، ماموگرام، کافئین، وسایل پلاستیکی برای غذا، میکروفر یا موبایل ، هیچکدام باعث سرطان پستان نمی شوند.

 

سرطان پستان چطور شکل میگیرد؟

سرطان در سلولهای واحدهای ساختمانی پایه ای تشکیل دهندۀ بافت شروع میشود. بعضی مواقع پروسه رشد سلولها مسیر اشتباهی میرود و سلولهای جدیدی، در زمانی که بدن به آنها نیازی ندارد ،تشکیل میشوندو سلولهای پیر و معیوب که باید از بین بروند از بین نمیروند. وقتی چنین رویدادی رخ میدهد، سلولهای ساخته شده تشکیل یک حجم بافتی میدهند که غده یا تومور خوانده می شود. سرطان پستان وقتی پیش میاید که تومور بدخیم در پستان رشد و توسعه یابد. سلولها میتوانند با شکسته شدن از تومور اصلی پخش شده و وارد رگهای خونی یا لنف بشوند، که به داخل بافتها منشعب میشوند و به تمام بدن میروند.پروسه سرایت سلولهای سرطانی به دیگر بخشهای بدن  و آسیب رساندن به بافت و اندامهای دیگر را “متاستاز” میگویند

تومورهای پستان
یک تومور حجمی از بافتهای غیر طبیعی است. دو نوع تومور مرتبط با سرطان پستان وجود دارد: آنهایی که غیر سرطانی هستند یا خوش خیم، و آنهایی که سرطانی هستند یا بدخیم.

تومور خوش خیم
وقتی یک تومور به عنوان تومور خوش خیم تشخیص داده میشود، پزشکان معمولا میگذارند بماند. اگرچه این تومورها به صورت کلی به بافتهای اطراف حمله نمیکنند، اما در مورادی ممکن است به رشد ادامه بدهند، به اندام فشار بیاورند و باعث درد یا مشکلات دیگر شوند. در این شرایط تومور برداشته میشود، تا درد فروکش نماید.

تومور بدخیم
تومورهای بدخیم سرطانی و تهاجمی هستند زیرا به بافتهای اطراف دست یازی کرده و به آنها صدمه میزنند. وقتی یک تومور مشکوک به بدخیم بودن است، برای تشخیص شدت بدخیمی تومور پزشکان بیوپسی انجام میدهند

درجه بندی تومور:
درجه بندی تومور سیستمی است که برای طبقه بندی تومورهای بدخیم سرطان پستان و براساس شدت جهش و احتمال پخش آن در بدن صورت میگیرد. سلولهای سرطانی پستان زیر میکروسکوپ بررسی میشوند که تا چه اندازه سلولهای سرطانی شبیه سلولهای سالم هستند (درجه بافت شناسی) و شکل و سایز هسته سلول سرطانی ( درجه هسته ای) و همچنین سرعت تقسیم و دوگانه شدن سلولها مورد بررسی قرار میگیرد.

شدت تهاجمی بودن سلول سرطانی و وخامت تومورها را با شاخصهای ۱ تا ۳ به صورت زیر نشان میدهند.
• درجه کم (۱)، تمایز خوب
• درجه متوسط (۲)، تمایز متوسط
• درجه بالا (۳)، تمایز ضعیف

5bcc66ee316308e504f470a86b76a256 - Copy

تومور های درجه کم در زیر میکروسکوپ بیشتر شبیه بافتهای طبیعی هستند. تومورهای درجه بالا غیر طبیعی هستند و کمترین شباهت را به بافتهای طبیعی و تمایل بیشتری به تهاجم دارند.
درجات تومور سرطان پستان نباید با مراحل سرطان اشتباه شوند. درجات تومور کمک به ارزیابی بهترین روش درمان میکنند، و به صورت کلی، تومور درجه کم یعنی احتمال بهتر برای بهبود کامل. اما افراد مستقلی هستند که  در هر مرحله ای از سرطان، حتی با بالاترین درجه ، به بهبودی کامل رسیدند.

 

چه چیزهایی باعث پیشرفت سرطان پستان می شوند؟

ما خیلی چیزها میدانیم و هنوز خیلی چیزها مانده که بفهمیم. با همه اینها ما میدانیم که سرطان به سه روش بسیار مهم منتشر میشود:
۱- سلولهای تکثیر یافته معیوب، تولید سلولهای معیوب بیشتر و رشد تومور میکنند
۲- هورمونها و مواد شیمیایی بدن میتوانند به رشد برخی تومورها سرعت ببخشند
۳- عروق لنفاوی و خونی سرطان را به دیگر نقاط بدن میبرند، و آزمایش غدد لنفاوی میتواند به تشخیص دقیق توسعه بیماری کمک کند.

سلولهای معیوب
سلولهای سالم واحد اصلی ساختمانی همه بافتها و اندامهای بدن هستند. اما وقتی دی اِن اِی (DNA) یک سلول ناقص میشود، سلولهای جهش یافته به سرعت شروع به بازتولید بدون دنبال کردن برنامه تقسیم سلولی میکنند. سلولهای تهاجمی میتوانند تشکیل تومور بدهند که مانند چیزی که در اغاز قرار بود باشند کار نمیکند. این سلولهای غیر عادی یا گروهی از سلولها میتوانند منجر به پیشرفت بیماری بشوند که به “سرطان پستان” شناخته شده است و میتوانند به دیگر نقاط بدن پخش شوند.

رشد سرعت یافته
دریافت رشد و پخش سرطان پستان میتواند سخت باشد زیرا رشد سلول سرطانی معمولا از طریق مواد شیمیایی سالم بدن تغذیه می شود، مانند استروژن، پروژسترون، و HER2/neu (هورمون رشد) . اگرچه هر یک از این سه ماده شیمایی بدن میتوانند عملکردهای بسیار مهم سالمی داشته باشند، وقتی یک سلول سرطانی میشود، این مواد شیمیایی میتوانند به رشد تومور سرطانی سرعت ببخشند. پذیرنده های سالم HER2 پروتئینهایی هستند که به مدیریت چگونگی رشد، تقسیم و ترمیم سلولهای پستان کمک میکنند. با این حال، در حدود یک چهارم بیماران سرطانی، این ژن به درستی کار نمیکند.
پذیرنده ها درست مانند دهان کار میکنند، وقتی باز میشوند، سلولهای سرطانی تغذیه میگیرند و رشد میکنند، وقتی مسدود شوند همان سلولها دچار قحطی میشوند. با شناساسایی پذیرنده های منحصر به فرد سرطان، پزشک شما میتواند روشهای موثر درمانی را برای مسدود کردن پذیرنده ها پیشنهاد کند. به یاد داشته باشید، ممانعت از اندوخته غذایی سرطان ها برای محدودیت رشد و پیشرفت سرطان به کار میرود. به صورت ایده آل، برنامه درمانی رشد سرطان را پیش از آن که از طریق سیستم لنفاوی به دیگر بافتها و اندام بدن سرایت کند، متوقف مینماید.

سرطان پستان در مردان:

32eb1c4b0755131e6b8ab57491e64131

همه انسانها، مرد یا زن، با مقداری سلولهای پستانی و بافت متولد شدند. اگرچه مردان پستانهای تولید کننده شیر ندارند، سلولهای پستان و بافت آن کماکان میتواند رشد دهنده سرطان باشد. با این حال، سرطان پستان در میان مردان بسیار نادر است. کمتر از یک درصد از سرطان های پستان در مردان اتفاق میفتد، و تنها یک مرداز هزار امکان ابتلا به این بیماری را دارد.
سرطان پستان در مردان معمولا با شناسایی یک توده سخت زیر نوک پستان و اطرافش همراه است. تعداد مرگ و میر مردان مبتلا به سرطان پستان از زنان مبتلا بیشتر است، در درجه اول به علت اینکه آگاهی در مردان نسبت به این بیماری کمتر از زنان است و دلیل دیگر اینکه آنها کمتر احتمال میدهند که توده موجود سرطان پستان است. همین موارد باعث تاخیر در درمان می شوند.

عوامل خطرساز:
– تحت شعاع رادیو اکتیو قرار گرفتن
– سطح بالای هورمون استروژن
– پیشینه خانوادگی در سرطان پستان، بخصوص سرطان پستانی که به ژن BRCA2 مرتبط باشد.

علائم و نشانه ها:
سرطان پستان در مردان میتواند همان علائم سرطان پستان در زنان را نشان بدهد. هرکس که متوجه چیزی غیر عادی نسبت به پستانهایش شد، چه مرد چه زن، باید بلافاصله با پزشک تماس بگیرد. نسبت بهبود یافتگان و روشهای درمانی برای مردان مبتلا به سرطان پستان بسیاربا زنان مبتلا به سرطان پستان شباهت دارد. تشخیص زودهنگام سرطان پستان باعث افزایش گزینه های درمانی و در بیشتر مواقع باعث کاهش خطر مرگ به دلیل سرطان پستان میشود.

آزمایش ژنتیکی

اگرچه نتایج درمان بسیار شبیه به زنان است (در شرایط یکسان مرحله تشخیص) مرد مبتلا به سرطان پستان باید به فکر مشاوره با یک مشاورژنتیکی باشد. اگر مردی جواب مثبت نسبت به تست ژنتیکی ژن معیوب (بیشتر در ژنهای BRCA1 و BRCA2) نشان داد، می‌تواند منجر به تشخیص سرطان پستان در آینده شود و فرزندان این مرد احتمال ۵۰% ابتلا به سرطان پستان را دارند. به علاوه:
– فرزند مذکر یک مرد مبتلا به سرطان پستان که ژن معیوب BRCA2 را به ارث برده به طور تقریبی تنها ۶% شانس سرطان پستان پیشرفته را دارد و با ژن BRCA۱ تنها بیش از ۱%.
– فرزند مونث مرد مبتلا به سرطان پستان که ژنهای معیوب را به ارث برده در خطر بین ۴۰% تا ۸۰% ابتلا به سرطان پستان پیشرفته است.
– مردان با زن مستعد برای سرطان پستان در معرض خطر بالاتری از ابتلا ب سرطان پروستات در سنین جوان‌تر از معمول ابتلا به این سرطان قرار دارند.

منبع: بنیاد ملی سرطان پستان 

 

*نژاد قفقازی، اصطلاحی در بیولوژی انسان شناسی است که به ریخت و ترکیب صورت توجه دارد و شامل بخشی یا تمام اروپا، شمال آفریقا، شاخ آفریقا و آسیای میانه است.

بیشتر بخوانید
جهش ژنتیکی در طول عمر زنان جوان بعد از درمان سرطان پستان تاثیری ندارد.
جهش ژن سرطان پستان تاثیری بر طول عمر ندارد
سرطان پستان در زنان
پیکرهای تراشیده
جهش ژنتیکی در طول عمر زنان جوان بعد از درمان سرطان پستان تاثیری ندارد.
اثر قرص‌های ضد بارداری در سرطان پستان زنان
سرطان پستان
خطر بازگشت سرطان پستان پس از ۱۵ سال

 

ثبت دیدگاه