صفحه نخست > همه‌ی مطلب‌ها > کوییر > تاریخ به سیاق وایکینگی

وقتی وایکینگ‌های دانمارکی تاریخ می‌نویسند

مجله‌ی ماها، شماره‌ی 6، صفحه‌ی 6، منتشرشده در خردادماه1384
  - برگرفته از: مجله‌ی ماها /
۳۰ آبان ۱۳۹۴

وقتی اسم کشور دانمارک را می‌شنوید چه‌چیزی در ذهنتان تداعی می‌شود؟ پنیر و لبنیات دانمارکی؟ گوشت دانمارکی؟ فیسلوف دانمارکی کی‌یر‌کگارد؟
اگر همجنسگرا هستید، بهتر است از این به‌بعد دانمارک چیزهای مهم دیگری در ذهنتان تداعی کند: در جهان اول، اولین مجله‌ی درباره‌ی همجنسگرایی در دانمارک چاپ شد، اولین گروه متشکل از همجنسگرایان در جهان در دانمارک شکل گرفت و قانون ثبت ازدواج همجنسگرایان برای اولین‌بار در دانمارک تصویب گردید.
همه‌ی این اتفاقات چگونه در یک کشور ۴-۵ میلیونی در شمال اروپا اتفاق می‌افتد؟
باهم نگاهی به زندگی و مبارزات یکی از همجنسگرایان دانمارکی که پیشاپیش دیگران حرکت کرده بیاندازیم، تا شاید بتوانیم سوال فوق را جواب دهیم.

43453

اکسل در ۲۳ برج شش سال ۱۹۴۸ اولین انجمن همجنسگرایان را با نام «اف-۴۸» در دانمارک تشکیل می‌دهد، همجنسگرایان دانمارکی به پاس این جرات و زحمت او، آن‌چنان به حمایت از او برمی‌خیزند که تنها در خلال سه سال ۱۳۳۹ نفر در آن عضو شده بودند و در سال ۱۹۵۲ (چهارمین سال تاسیس)، وقتی اکسل از ریاست گروه کناره گرفت، تعداد اعضا به ۲۶۰۰ نفر رسیده بود. شعبات اف-۴۸ بلافاصله در کشورهای سوئد و نروژ هم تاسیس شدند. بعد از آن اکسل «انجمن جهانی همجنسگرایان» را بنیاد نهاد به نام IHWO که از سال ۱۹۵۴ تا ۱۹۷۰ فعالیت می‌کرد٬ فکرش را بکنید در آن سال‌ها٬ این انجمن بین‌المللی توانست کنگره‌ی جهانی با شرکت ۱۵۰ نفر از کشورهای مختلف برگزار کند.

وقتی اکسل انجمن اف-48 را تاسیس کرد رئیس‌اش او را از کار اخراج کرد٬ مردم محل او را از محله راندند و حزب سیاسی که به آن تعلق داشت او را از تشکیلات حزب اخراج کرد٬ دوستان قدیمی با او قطع رابطه کردند و در نهایت مجبور شد شهر خود را ترک کند و به کپنهاگ، پایتخت پناه برد. در این شهر بود که سایه‌ی همزاد خود ایگیل را ملاقات کرد و با هم پیمان دوستی و زندگی مشترک بستند.

اگر اکسل اولین فردی بود که همجنسگرایی خود را علنی کرد٬ اکسل و ایگیل اولین جفت همجنسگرای علنی دانمارکی شدند. آن‌ها برای اعلام دوستی خود حروف اسامی خود را با هم قاطی کرده و فامیل مشترکی برای خود برگزیدند: اکسگیل. آن‌ها برای اعلام علنی دوستی و پیمان خود حتا کت و شلوارهای یک‌رنگی می‌پوشیدند که در آن سال‌ها گاهی با اعتراض برخی از جوامع مواجه می‌شد اما این رسمی شد که سال‌ها بعد در ازدواج زوج‌های همجنسگرایان دانمارکی جا افتاد که جفت‌ها کت و شلوارهای یک‌رنگ انتخاب می‌کردند.

انجمن اف–۴۸ شش‌ماه بعد از تشکیل مجله‌ای به نام «دوست» را منتشر کرد که سردبیر آن هلمر فوگدگارد بود که قلم پرقدرت و تندوتیزی داشت٬ اما این مجله بدون عکس چاپ می‌شد٬ تا یک‌سال بعد وقتی اولین شماره‌ی عکس‌دار (عکس لخت مردانه) را منتشر کرد٬ هزاران نسخه‌ی آن فروش رسید و تقریبن دیگر مجلات همجنسگرایان در جاهای دیگر هم با چاپ همین عکس (اکسل و ایگیل) شروع به‌کار کردند. سال‌ها بعد همین عکس بنا به اهمیت تاریخی آن در مجله‌ی «مدل مردانه» منتشر شد.

مجله‌ی «دوست» بر علیه حملات پلیس به همجنسگرایان و سخت‌گیری‌های پلیس مطالب تند می‌نوشت و آن‌ها را به باد انتقاد می‌گرفت و به‌همین‌دلیل پلیس جفت «اکسگیل» را دستگیر کرده و روانه‌ی زندان کرد که به‌مدت یک‌ سال در زندان بودند. بعد از آن، شدت عمل پلیس چنان شدید شد که در ۱۹۵۵ در یورشی وحشیانه به همجنسگرایان٬ هزار نفر را دستگیر کرده و به محاکمه کشاندند٬ هدف پلیس جلوگیری از انتشار مجله‌ی «دوست» بود و محاکمات علنی همجنسگرایان هم حالت نمایشی و  جهت وارد کردن فشار به بقیه بود٬ به‌خصوص که ریاست دادگاه دستور داد که: «به مجرمانی که به سکس با هم‌جنس خود دست می‌زنند باید سم موش خورانده شود.»

آز آن‌جا که مجله‌ی «دوست» عکس پورنوگرافی مخالف با قانون چاپ نکرده بود٬ دادگاه با استناد به یک قانون عجیب و غریب (هوس‌اندیشی)٬ جفت اکسگیل را به‌یک‌ سال زندان محکوم کرد. همین هجوم به همجنسگرایان دانمارک به تصویب قانون شدید دیگری در سال ۱۹۶۱ منجر شد که تا سال ۱۹۶۵ اجرا می‌شد.

بعد از پایان دوران زندان، هنگام آزادی، رییس زندان از آن‌ها خواست که دیگر نباید با هم دیده شوند ولی آن‌ها رو به او کرده و اعلام می‌کنند که «ما با هم پیمان زندگی بسته‌ایم و به‌همین‌دلیل هم نام مشترک اکسگیل را برای خود برگزیده‌ایم» جواب می‌گیرند که پس تا آخر عمر مورد پیگرد قرار خواهند گرفت. فشار‌ها و پیگردها تا سال ۱۹۶۸ ادامه داشت که طی هجومی به خانه‌ی اکسگیل، پلیس مقدار زیادی عکس و نوشته را ضبط و آن‌ها را به آتش کشید.

0978

بعد از آن همجنسگرایان دانمارک به فعالیت‌های خود شدت بخشیدند و به‌مرور دولت هم رفتار بهتری نسبت به آن‌ها اتخاذ کرد تا جایی که دیگر همجنسگرایی به‌عنوان جرم تلقی نمی‌شد، پس اکسگیل «اکسل‌سرا» را افتتاح کردند.

اکسل‌سرا٬ با ۸۰۰ متر مربع مساحت، سابقن ساختمان یک مدرسه‌ی قدیمی بود و دارای ۲۰ اتاق، یک استخر شنا و باغی به مساحت ۵۰۰۰ متر مربع بود. اکسل‌سرا به بهشت گی‌های دانمارکی معروف بود٬ در واقع محل «سازمان ملل همجنسگرایان» بود، چرا که همجنسگرایان ملیت‌های مختلف که به دانمارک سفر می‌کردند٬ به این محل هم سر می‌زدند. گفته می‌شود که در یکی از شب‌ها، همجنسگرایان از ۱۶ ملیت مختلف آن‌جا حضور داشتند.

اما وقتی وزارت دارایی دانمارک اعلام کرد که اگر یکی از آن‌ها فوت کند، دیگری از معافیت مالیاتی مخصوص زوج‌های غیر همجنسگرا محروم خواهد شد، چون جفت اکسگیل تا آن زمان حق ثبت قانونی پیمان همسری خود را نداشتند این محل را در سال ۱۹۸۱ تعطیل کردند، البته ۹ سال بعد از آن، ثبت ازدواج همجنسگرایان در دانمارک قانونی شد.

بعدها دو تشکل دیگر همجنسگرایان، بی‌بی‌اف (در سال ۱۹۷۱) و ال‌بی (در سال ۱۹۷۴) هم تشکیل شدند ولی هرکدام فقط چند سال دوام آوردند که بعد از انحلال، آن‌ها انجمن قدیمی اف-بی ۴۸ برای پاسداری از تمام تلاش‌های همجنسگرایان، اسم خود را به «ال‌بی‌ال/اف۴۸» تغییر داد و در سال ۱۹۷۵ به اکسل عضویت افتخاری اعطا نمود.

تلاش‌های اولیه برای قانونی‌شدن ازدواج همجنسگرایان در سال ۱۹۸۴ توسط کمیسیون دولتی رد شد اما در سال ۱۹۸۸ در یک آمارگیری کشوری توسط همین کمیسیون معلوم گردید اکثریت مردم دانمارک موافق قانونی‌شدن ازدواج همجنسگرایان هستند (۵۷ درصد موافق و ۲۸ درصد مخالف)، به‌همین‌دلیل در ۲۶ ماه مه ۱۹۸۹ مجلس دانمارک لایحه‌ی «همسری قانونی» همجنسگرایان را به تصویب رسانید که از اول اکتبر همان سال قابل اجرا بود.

انجمن ال‌بی‌ال/اف۴۸ از بنیان‌گذار خود اکسل و دوستش ایگیل تقاضا کرد به پاس تلاش‌های خود در همان روز اول که قانون «همسری» تصویب می‌شود، رابطه‌ی خود را رسمن قانونی کنند و به این طریق اولین زوج رسمی و قانونی همجنسگرایان در جهان همان اکسگیل دانمارکی شدند.

1658

از آن‌جایی که اکسگیل نمی‌خواستند به‌عنوان تنها جفتی که در آن روز رابطه‌ی خود را قانونن ثبت می‌کنند باشند، ده جفت دیگر هم به ‌آن‌ها ملحق شد؛ پس اولین جفت اکسیل (۷۴ ساله) و ایگیل (۶۷ ساله)، دومین جفت کشیش لوتر به نام ایوان لارسن و روانشناس او کارلسون (هر دو ۴۲ ساله)، سومین جفت یک معلم به نام لی لووف (۴۵ ساله) و دوستش، دانشجویی به نام ولکمن (۲۷ ساله) بودند. البته دیگرانی هم بودند اما به‌خاطر حضور خبرنگاران و… ترجیح دادند که ازدواج خود را به عقب بیندازند.

در مراسم ازدواج، معاون شهردار٬ توم آلبری٬ متنی قرائت کرد که تقریبن مشابه همان متنی است که در مراسم ثبت ازدواج غیرهمجنسگرایان قرائت می‌شود. ساختمان شهرداری مملو از خبرنگاران، گزارشگران و عکس‌بردارن و روزنامه‌ها و خبرگزاری‌های سراسر جهان بود. رسم بر این است که در روز یکشنبه (روز تعطیلی)، مراسم ازدواج در شهرداری اجرا نمی‌شود، اما کارکنان آن داوطلبانه به سر کار رفتند تا امکان ازدواج همجنسگرایان در اولین روز اجرای قانون را ممکن سازند؛ البته توم آلبری (معاون شهردار) و رئیس انجمن ال‌بی‌ال/اف-۴۸ با هم دست به تلاش‌ها و فعالیت‌های وسیعی زده بودند تا برگزاری مراسم ثبت ازدواج در روز یکشنبه (اولین روز قابل اجرا بودن قانون) را ممکن سازند؛ چراکه تاثیر سمبلیک چونین حرکتی انکارناپذیر بود. در مصاحبه با خبرنگاران، اکسگیل از جمله گفته بودند:

«البته ما امیدوار بودیم که به عدالتی برسیم، اما حتا خواب چونین روزی را هم نمی‌دیدیم. از این‌که ازدواج ما با حضور این‌همه وسائل ارتباط جمعی اتفاق می‌افتد ناراحت نیستیم، چراکه این بهایی است که ما آن را برای ساختن تاریخ می‌پردازیم.»

و درباره‌ی ازدواج‌نکردن در کلیسا گفتند:

«برایمان اصلن مهم نیست، چراکه ما مذهبی نیستیم و رابطه‌ی همیشه بازی با هم داشته‌ایم.»

و در پاسخ این سوال که چه حرفی برای همجنسگرایان دیگر کشورها دارید، این‌گونه جواب دادند که:

«باز باش و علنی. بیا بیرون، مبارزه کن. این تنها راه برای تغییرات است. اگر هرکسی بیرون بیاید و خود را علنی کند٬ دیگر کسی پنهان نخواهد ماند.»

1234

وقتی مراسم به پایان رسید و همسران به محوطه‌ی شهرداری قدم گذاشتند، جمعیت زیادی که منتظر آن‌ها بودند با شامپاین از آن‌ها استقبال کرده و نقل و نبات به سر و رویشان پاشیدند. بعدن با کالسکه‌ی مخصوصی از خیابان‌های شهر گذشته به محل انجمن ال‌بی‌ال/اف۴۸ رفته و در آن‌جا از مهمانان دعوت‌شده پذیرایی کردند.

از زندان‌کشیدن برای آزادی و به‌خاطر هم‌پیمانی خود تا ثبت رسمی قانونی همسری و در ساختمان شهرداری کپنهاگ، فراز و نشیبی بود که اکسگیل با هم طی کردند و به الگوی میلیون‌ها همجنسگرا در جهان تبدیل شدند که با تلاش و اراده می‌توان فرهنگ و قانون را عوض کرد. در سال ۱۹۸۹ دیوار جدایی بین جفت‌های همجنسگرا در دانمارک فرو ریخت، اما تاثیر جهانی آن چونان است که جهان دیگر همانی که قبلن بود نخواهد بود. به فاصله‌ی کوتاهی بعد از آن، در سوئد (۱۹۹۳) و نروژ (۱۹۹۵) هم قانون ازدواج همجنسگرایان به تصویب مجالس آن کشورها رسید. تا امروز حدود ۱۰ کشور مختلف چونین قانونی را تصویب کرده و یا در حال بحث و بررسی آن می‌باشند.

قانون ثبت رسمی همسری هجنسگرایان در دانمارک به‌عنوان یکی از وقایع مهم تاریخ مبارزات همجنسگرایان در جهان به ثبت رسیده است.

اکسل و ایگیل در مجموع ۴۶ سال با هم زندگی کردند که شش سال آخر آن همسر قانونی بودند. آن‌ها تا شش ماه بعد از ثبت ازدواج هم‌چونان مورد توجه وسائل خبری و رادیو و تلویزیون‌های محلی و جهانی بودند. در سال آخر زندگی مشترک، با هم به کشورهای زیادی سفر کردند از جمله آمریکا، چین، کشورهای جنوب شرقی آسیا، مکزیک و چندین کشور آفریقایی دیدن نمودند.

123

ایگیل در سال ۱۹۹۵ بر اثر سکته‌ی مغزی در گذشت. او بعد از بستن اکسل‌سرا٬ در ۵۸ سالگی راننده‌ی اتوبوس شهری شده بود و این شغل پر از استرس، ضعف قلبی او را باعث شد. اکسل حالا ۸۵ ساله است و مشغول نوشتن بیوگرافی خود می‌باشد.

رور ۲۳ ماه شش سال ۱۹۹۸، پنجاهمین سالگرد تاسیس انجمن ال‌بی‌ال/اف۴۸ بود و به‌ همین مناسبت قرار است نامه‌ها و دست‌نوشته‌های اکسل در آرشیو مرکزی دانمارک نگه‌داری شود.

این‌ها نشان می‌دهد که حرف‌های کسانی که همجنسگرایی و آزادی همجنسگرایان را نتیجه‌ی فرهنگ غربی می‌دانند چقدر بی‌پایه و اساس است. همجنسگرایان غربی برای آزادی خود تلاش کرده و با همکاری و همیاری همدیگر توانسته‌اند به حقوق خود دست یابند، پس اگر امروز همجنسگرایان در غرب به آزادی رسیده‌اند به این دلیل است که برای آن مبارزه کرده و حاظر به پرداخت بهای آن شده‌اند.

برای مطالعه‌ی بیشتر درباره‌ی اکسگیل می‌توانید به سایت‌های زیر مراجعه کنید:

http://users.cybercity.dk/~dko12530/

http://andrejkoymasky.com/liv/fam/bioa2/axgi1.html

  منبع: مجله‌ی ماها
بیشتر بخوانید
هومان، گروه دفاع از همجنسگرایان ایرانی
انتشار کتاب تاریخ‌نگاری هومان
رژه افتخار رومانی ۲۰۱۷
شکایت زوج همجنسگرا علیه رومانی به دیوان عالی اروپا
پارلمان استرالیا به قانونی شدن ازدواج همجنسگرایان رای داد
قانونی‌شدن ازدواج با هم‌جنس در استرالیا
ازدواج همجنس‌ها در اتریش
​​​​​​​حق ازدواج برای اقلیت‌های جنسی در اتریش

 

ثبت دیدگاه