صفحه نخست > همه‌ی مطلب‌ها > کوییر > تاریخچه دوستی خواهرانه

تاریخچه دوستی خواهرانه

برگردان از آیسا بی‌ریا   - برگرفته از: فمنیسم روزمره /
۵ بهمن ۱۳۹۴

20FRIEDMAN-blog427-427x300

دوستی، رابطه‌ای است که توسط آنهایی که با آن پیوند خورده‌اند، به‌ طور یکتایی تعریف می‌شود. برخلاف ازدواج یا بچه‌دار شدن که مرزهای زمانی خاصی دارند، دوستی تعریف زیستی مشخص یا شروع و خاتمه دقیقی ندارد. هیچ مکتب و حکومتی، نه آن را محکوم می‌کند و نه به رسمیت می‌شناسد. شاید به همین دلیل است که زنان که در طول تاریخ از سوی حکومت، جامعه و خانواده‌ها تحت فشار و محدودیت بوده‌اند، این‌چنین از دوستی، شادی و نیرو گرفته‌اند.

غالب مدارک درمورد دوستی در ۲۰۰۰ سال اول تاریخ غرب، محدود به مردان است.  فلاسفه کلاسیک که همه مرد هستند، بر این باور بودند که دوستی، وسیله‌ای برای ارتقای اخلاقی یکدیگر است. چون زنان در یونان باستان نقش چندانی در زندگی اجتماعی نداشتند، پرداختن به روابط دوستانه آنان نیز مورد توجه نبوده است. در انجیل نیز حضور زنان در تعامل با یکدیگر آن‌قدر کمرنگ است که مطالعه روابط دوستانه زنان، تنها بر پایه گمانه زنی ممکن است. دوستی راهبه‌ها، که در زمره اولین متفکران زن در غرب به شمار می روند، ازجمله اولین دوستی‌های عمیق بین زنان است که در تاریخ ثبت شده است. راهبه‌ها عامدانه از اجتماع دور نگه داشته می‌شدند و این انزوای اجتماعی، بستری برای تعمیق دوستی‌هایشان شد.

برخلاق پیمان‌های زناشویی امروزی، درقرن ۱۶ همسر یک زن به‌ندرت دوست او به شمار می‌رفت. نیمه گمشده یک زن،‌ می توانست یک زن دیگر باشد نه همسر یا معشوق او. واژه انگلیسی  gossip که امروزه به معنای سخن‌چینی به کار می رود در آن زمان به معنای یک دوست مونث بود و هیچ‌گونه بار منفی نداشت. با شروع قرن ۱۷، مفاهیم دوستی و زنانگی با هم گره خورده بودند. زنان که معمولا درپی ازدواج نقل مکان کرده و از خانواده  خود دور می‌شدند، با همسایگان پیوند دوستی برقرار می‌کردند. خصوصا آنهایی که قدرت استطاعت مالی برای سفر یا سواد کافی برای مکاتبه با خانواده خود را نداشتند، جای خانواده را با این دوستان پر می‌کردند. در سوی دیگر طیف اقتصادی، دوستی جزء لاینفک اشرافی‌گری برای زنان انگلستان و فرانسه قرن ۱۷ و ۱۸ شده بود. زنان اشرافی به دوستان خود توجه ویژه می‌کردند، برایشان شعر می‌سرودند، به افتخار حضور آنها مهمانی ترتیب می‌دادند و بدین‌گونه برای خود، زندگی اجتماعی فعالی، مستقل از همسرانشان، می‌ساختند. البته در بین تمام طبقات اجتماعی و در دوره‌های تاریخی مختلف، زنان با تقابل دوستی‌شان و انتظارات خانواده نیز مواجه بوده‌اند. گاه توجه زیاد یک زن به دوستانش، تهدیدی برای همسر و فرزندانش محسوب می‌شد. از سوی دیگر، افزایش مسئولیت زنان در خانواده، به دوستی‌هایشان لطمه می‌زد و آن‌ را کم‌رنگ می کرد.

گرچه کارکرد ابتدایی دوستی خواهرانه، دادن آرامش روحی-روانی و حس فعالیت اجتماعی به زنان بود، کم کم ابزاری برای به چالش کشیدن نقش فرودست زنان و پیش‌برد اهداف سیاسی‌شان شد. زنان آمریکایی، ابتدا برای دنبال کردن فعالیت‌های مختلف مذهبی، نیکوکارانه، سرگرمی و آموزشی گرد هم آماده و تشکیل گروه و جلسه می‌دادند. در قرن ۱۹، زنانی که با دوستی خواهرانه به هم پیوند خورده بودند، با هدف اصلاحات اجتماعی و آموزش زنان، سازمان‌هایی  تشکیل دادند. از آن جمله، تشکیل خانه‌های استقرار مهاجران در آمریکا توسط جین آدامز و همکارانش بود. دوستی الیزابت استنتن و سوزان انتونی، از پیشگامان جنبش حق رأی آمریکا،  تأثیر شایانی در موفقیت این پویش داشت. استنتن در نامه‌ای به انتونی می‌گوید: «هیچ نیرویی در بهشت، جهنم، یا زمین نمی تواند ما را از هم جدا کند‌،‌ این گونه که قلب‌هایمان به هم گره خورده است.»  آن دو مکمل هم بودند، یکی نویسنده و متفکر اما محدود شده به واسطه مسئولیت‌های همسری و مادری، دیگری مجرد و دارای وقت و آزادی بیشتر. این یکی متون سخنرانی و بیانیه‌ها را فراهم می‌کرد و آن دیگری سفرها، ایراد سخنرانی و سازمان‌دهی ارتباطات را به عهده می گرفت. در قرن ۲۰، النور روزولت به واسطه حمایت و نقش پررنگ دوستانش در زندگی او، توانست به ایفای نقش سیاسی و اجتماعی مستقل از همسرش بپردازد. با این وجود، تنها با پیدایش موج دوم فمینیسم بود که پیوندهای بین زنان، به عنوان نیروی محرک اصلاحات سیاسی به رسمیت شناخته شده و تبلیغ و استفاده شد. شعار متدوال آن زمان «خواهری قدرتمند است»، بیان‌گر همین شناخت است.

اگر تجربه مشترک نابرابری، انگیزه دوستی خواهرانه باشد، باید نزدیک شدن به برابری در جامعه امروز باعث سست شدن پیوندهای دوستی زنان می‌شد. با این وجود، امروز شاهدیم که این دوستی‌ها، حتی بیش از پیش رونق دارد. فرهنگ پاپ امروز در جامعه غرب پر است از مثال‌هایی از دوستی افلاطونی زنان. زنان امروزی، از هر زمانی در تاریخ دیرتر ازدواج می کنند. قدرت اقتصادی بیشتری دارند. بیشتر طلاق می گیرند. همچنین، طولانی‌تر عمر می‌کنند. دوستی برای زن امروز، دیگر ابزاری برای جبران کاستی‌های روابط دیگر نیست، بلکه خود به طور مستقل، بخشی مهم از زندگی اجتماعی است.

منبع: نیویورک تایمز

بیشتر بخوانید
نخستین مجری تلویزیونی تراجنسیتی در پاکستان کارش را آغاز کرد
آغاز به کار نخستین مجری تلویزیونی تراجنسیتی پاکستان
چرا زنان بامزه نیستند؟
هومان، گروه دفاع از همجنسگرایان ایرانی
انتشار کتاب تاریخ‌نگاری هومان
Pansexuality همه‌جنسگرایی
همه‌جنس‌گرایی چیست؟

 

ثبت دیدگاه