صفحه نخست > همه‌ی مطلب‌ها > اندیشه و فرهنگ > تیغِ تیزی بر حق حیاتِ زنان
فرهنگ «غیرت»

فرهنگ «غیرت»، تیغِ تیزی بر حق حیاتِ زنان جوان

صبا فهیم   - برگرفته از: پلاک پنج /
۱۹ دی ۱۳۹۴

بیمار، دختر جوانی است که به خاطر داشتن دوست پسر یک بار برادرش او را تا پای مرگ برده و او دیگر به خانواده‌اش اعتماد ندارد و روان بیماری دارد.

Corbis-42-16881051

© Tetra Images/Corbis

 شرح حال بیمار

سحر در طی سه ماه گذشته اشتهای خود را از دست داده و بیش از دوازده کیلو وزن کمک کرده است. دل‌دردهای شدید دارد و چندین بار با شکایت بی‌خوابی و و دل‌درد به پزشک عمومی مراجعه کرده است. در آخرین ویزیت، پزشک به سحر توصیه کرده که به روانشناس مراجعه کند.

در جلسات مشاوره مشخص شد که اضطراب و ترس از مُردن دلیل سحر برای نخوردن و نخوابیدن است.

اما اینکه چطور در ذهن سحر شانزده ساله غذا خوردن و خوابیدن به مرگ ربط پیدا می‌کند ریشه در داستانی دارد که پنج ماه گذشته برای او اتفاق افتاده است.

پنج ماه قبل، برادر سحر متوجه می‌شود که او دوست پسر دارد و روز تولد دوست پسرش هدیه ای گرفته و از راه مدرسه به دیدن او می‌رود. بعد از ظهر که سحر به خانه برمی‌گردد، برادرش با یک سطل پر از قرص به اطاق سحر رفته و او را مجبور به خوردن  تمام آن قرص‌ها می‌کند. از نظر او سزایِ دختری که دوست پسر داشته باشد مرگ است.

بعد از چند ساعت، حول و حوش عصر، مادر و خواهر سحر متوجه می‌شوند که سحر حال نرمالی ندارد و با پیگیری بیشتر می‌فهمند که سحر با نزدیک به دویست تا قرص توسط برادرش مسموم شده است. آنها که نمی‌خواستند پدر سحر بفهمد که برادرش چه بلایی سر او آورده است سحر را که تقریباَ بیهوش شده بوده به اطاقش بر می‌گردانند و تا نیمه شب که پدر خانواده به خواب می‌رود صبر می‌کنند و بعد سحر را به بیمارستان می‌برند. سم قرص‌ها باعث شده بود که سحر به مدت چهل روز تشنج کند و وقتی پدر متوجه اوضاع سحر می‌شود، مادر و خواهر او به پدرش می‌گویند که سحر شیر فاسد خورده و مسموم شده است.

سحر را هم تهدید می‌کنند که اگر به پدرش بگوید که برادرش چه کاری با او کرده است، سحر در خطر خواهد بود چون از نظر خانواده سزای دختری که دوست پسر داشته باشد مرگ است. به او می‌گویند تو کاری کردی که نباید می‌کردی. برادرت از روی غیرتش این کار را کرده است و «غیرت مرد حق اوست».

سحر نیز نه به پدرش و نه به هیچ کس دیگری نمی‌گوید که دلیل تشنج‌ها و خونریزی‌های زیر پوستی‌اش چیست. داستان طبق طرح خواهر و مادر او به مسمومیت از شیر فاسد تغییر می‌کند. اما از سه ماه قبل سحر اشتهای خود را کاملاَ از دست می‌دهد، خوابش خیلی کم و منقطع می‌شود و افت شدید تحصیلی می‌کند.

سحر اعتماد به خانواده اش را از دست داده است و دایم احساس می‌کند ممکن است به او غذای مسموم بدهند و او خوابش برده  و دیگر بیدار نشود. ترس از مرگ (کشته شدن) باعث شده که سحر تا جایی که می‌تواند نه بخورد و نه بخوابد. همچنین، دل‌دردهای سحر که علت پزشکی مشخصی برای آن یافت نشده است، به این بر می‌گردد که بعد از خوردن هر غذایی او بلافاصله یاد شستشوی معده اش در بیمارستان و لوله‌ای که در معده اش گذاشته بودند می‌افتد و همان دردی را که در آن شب کشیده بوده  به طور ذهنی ادراک می‌کند.

چطور می‌شود به سحر کمک کرد؟

از نظر روانشناس، سحر به طور جدی دچار اختلال «استرس پس از سانحه» (Post-traumatic Stress Disorder) شده است. این مشکل اصولاَ پس از مشاهده و یا تجربه مستقیم یک عامل استرس‌آور و آسیب‌زای شدید که می‌تواند منجر به مرگ و یا وقوع یک سانحه جدی شود، روی می‌دهد. افرادی که دچار این اختلال می‌شوند ترس و اضطراب بسیار شدید نسبت به تجربه آسیب‌زای خود دارند و تلاش می‌کنند تا از قرار گرفتن در موقعیتهایی که منجر به یادآوری آن سانحه می‌شود اجتناب کنند.

سحر از درمانگرش قول گرفته که به خانواده اش در مورد اینکه او در جریان این داستان است چیزی نگوید. او معتقد است که اگر خانواده اش بفهمند دیگر به او اجازه دیدن روانشناس را هم نمی‌دهند.

با توجه به بافت سنتی خانواده سحر که ظاهراَ مفاهیمی چون «غیرت» و «ناموس» از جان و زندگی یک دختر اهمیت بیشتری دارد، در عمل درمانگر نمی‌تواند روی حمایت خانواده برای کمک به سحر حسابی باز کند.

برای کمک به سحر روان‌درمانی شناختی رفتاری متمرکز بر آسیب، آموزش مدیتیشن و در صورت امکان گروه درمانی توصیه می‌شود.

همچنین با توجه به شرایط فرهنگی محیط آموزشی و مدرسه سحر (در صورتی‌ که محیط آموزشی بسته و محافظه کارانه نباشد) و با اجازه سحر، توصیه می‌شود که مشاور مدرسه نیز در جریان اتفاقی که برای او افتاده است باشد.

پس از تجربه آسیب جدی و خطر مرگ که در طبقه اقدام به «قتل ناموسی» قرار می‌گیرد، و همچنین در نبود قوانینی که بتواند امنیت این دختر جوان در خانواده را ضمانت کند، فراهم آوردن حمایت اجتماعی توسط مربیان مدرسه و همسالان می‌تواند کمک موثری در درمان سحر باشد.

  منبع: پلاک پنج
بیشتر بخوانید
دستیار روحانی از تلاش برای تدوین قانون جامع در مورد اسیدپاشی خبر داد
تلاش برای تدوین قانون جامع علیه اسیدپاشی
کودک‌آزاری و خشونت خانگی علیه کودکان در ایران
تعیین مجازات برای آزار خانگی کودکان در ایران
تغییر شرایط عضویت در آکادمی نوبل توسط پادشاه سوئد در پی رسوایی جنسی
تغییر شرایط عضویت در آکادمی نوبل در پی آزار جنسی
استثمار جنسی زنان عراقی در اردوگاه‌ها

 

ثبت دیدگاه