صفحه نخست > همه‌ی مطلب‌ها > آموزش > تفاوت جنس و جنسیت به زبان ساده

تفاوت جنس و جنسیت به زبان ساده

  /
۲۳ آبان ۱۳۹۶

تفاوت جنس و جنسیت

تفاوت جنس و جنسیت چیست؟ گاهی ما جنس SEX و جنسیت GENDER را به یک معنا بکار می بریم. برای درک بهتر مفاهیم در حوزه های دگرباشان جنسی و جامعه رنگین کمانی LGBTIQ بهتر است ابتدا با مفاهیم اساسی حوزه جنسیت و جنس آشنا شویم.

از تعریف پایه ای «جنس» شروع می‌کنیم

جنس مربوط به آرایش بیولوژیکی بدن است و شامل اندام های جنسی و تولید مثل فرد می شود. تفاوت بیولوژیکی نقش اصلی را در تفاوت جنس ها با هم بازی می کند. هورمون‌ها، کروموزوم‌ها و اندام‌های داخلی و خارجی جنسی.

پس جنسیت چیست؟

ممکن است تعجب کنید اما جنسیت همان جنس نیست. در واقع جنسیت شامل نقش‌های اجتماعی و رفتارهایی است که فرهنگ و جامعه برای جنس ها قائل می شود. این نقش‌ها دامنه انتظارات رفتاری از جنس‌های مرد و زن را مشخص می کند.

پس تفاوت این دو مفهوم چیست؟

جنس افراد در هر فرهنگی یکی است اما جنسیت شماست که نقش جنسی تان را مشخص می کند.

تفاوت جنس و جنسیت

 

حال ببینیم که نقش جنسیتی چیست؟

نقش جنسیتی مجموعه ای است از رفتارها و کلیشه های جنسی که جامعه و فرهنگ از جنس ها انتظار دارد. این نقشها می تواند در فرهنگهای مختلف متفاوت باشد. بطور مثال زنانگی و مردانگی از جمله این نقش‌های جنسیتی است. بر اساس این کلیشه ها، افراد با اندام جنسی مردانه، مرد هستند و «باید» رفتارهای مردانه (قدرت، خشونت، مقاومت و…) داشته باشند و افراد با اندام جنسی زنانه زن هستند و «باید» رفتارهای زنانه (مهربانی، لطافت، سلیقه و…) داشته باشند.

این نقش های جنسی در چه مواردی ایجاد مشکل می کنند؟

زمانی که شکل فرد با برداشت او از جنس خودش تفاوت داشته باشد این نقشها مانعی است در راه پذیرش او در جامعه بعنوان جنس مورد نظرش. اینجاست که بحث هویت جنسیتی به میان می آید.

 

تفاوت جنس و جنسیت

هویت جنسیتی؟

هویت جنسیتی تعریفی است که فرد از خودش در ذهن دارد و این هویت ممکن است با اندام جنسی و یا خصوصیات فیزیکی فرد یکی نباشد. به افرادی که هویت جنسیتی و اندام جنسی‌شان متفاوت است، «ترسجندر» یا تراجنسیتی می گویند.

ترنسجندر یا تراجنسیتی چست؟

تراجنسیتی فردی است که جنس بیولوژیکی او با هویت جنسیتی اش همراه نباشد. بعنوان مثال فردی که دارای اندام جنسی مردانه است اما هویت جنسی زن دارد. شدت تضاد بدن با هویت در برخی از این افراد ممکن است به حدی زیاد باشد که بوسیله هورمون درمانی و عمل جراحی اقدام به یکسان کردن جسم و هویتشان کنند. به این افراد «تراجنسی» می گویند.

 

تفاوت جنس و جنسیت

آیا تراجنسیتی همان بیناجنسی است؟

خیر. بیناجنس یا Intersex، به افرادی که گفته می شود که با ویژگیهای بیولوژیکی و یا اندام تناسلی هر دو جنس متولد می شوند. در این افراد برخی اندام ها و ویژگی های یک جنس غلبه دارد اما ممکن است بقیه اندام ها و ویژگی های جسمی متعلق به جنس دیگر را نیز داشته باشند.

 

تفاوت جنس و جنسیت

پس به جز مرد و زن هم وجود دارد؟

بله. این موضوع در جوامع امروزی روز به روز بیشتر به رسمیت شناخته می شود. برای مثال در روزهای اخیر دادگاهی در آلمان جنسیت سوم به گواهی تولد نوزادان اضافه خواهد شد. پیش از این آمریکا، استرالیا، نیوزیلند، هند و نپال جنسیت سوم را در مدارک شناسایی و تولد لحاظ کرده اند.

 

تفاوت جنس و جنسیت

اهمیت دانستن این موضوع چیست؟

آگاهی مقدمه درک و همدلی است. بسیاری برای درک و اثبات هویت جنسی خود تقلا می کنند. این افراد نیازی به ترحم یا دلسوزی ندارند بلکه از اطرافیان و جامعه انتظار دارند تا هویت جنسی آنها را به رسمیت بشناسند و موقعیتشان را درک کنند.

بیشتر بخوانید
مرد یا زن؟ تغییر جنسیت
تغییر جنسیت، بیش از آن‌که مشکل‌گشا باشد، مشکل‌آفرین شد
heteronormative دگرجنسگرامحوری
دگرجنسگراهنجاری و دگرجنسگرامحوری
دادگاه آلمان حفظ حقوق افراد بیناجنسی را تصویب کرد
رهایی قانونی بیناجنسی‌ها در آلمان
انتخابات آمریکا به نفع اقلیت‌های جنسی
پیروزی تاریخی اقلیت‌های جنسی در انتخابات محلی آمریکا