صفحه نخست > همه‌ی مطلب‌ها > تازه چه خبر؟ > نمایش خودکار بیکار و وضعیت تراجنسی‌ها در ایران
در ایران

وضعیت تراجنسی‌های ایران در گفتگو با دو ترانس و یک متخصص

جواد منتظری   - برگرفته از: یورونیوز /
۲۳ دی ۱۳۹۶
تئاتر خودکار بیکار - سامان ارسطو

همه انسان‌ها در زندگی روزمره با مشکلات و گرفتاری های زیادی دست به گریبانند، اما مشکلات برخی ناخواسته است و انسان نقشی در ایجاد آن نداشته است. ترنسکشوال یا تراجنسیتی اصطلاحی است برای شناسایی کسانی که دارای هویت جنسیتی متناقض هستند و تطابقی میان هویت جسمی و اندام جنسی آنها وجود ندارد.

تعداد زیادی از بیماران من، سال‌های طولانی در خلوت خودشان، در باور گناه آلودی که در ذهنشان ساخته شده، از این دوگانگی که هیچ نقشی در آن نداشته‌اند خودشان را لعن و نفرین کرده‌اند. – دکترشهریار کهنزاد متخصص جنسیت درمانی

من، من نیستم

دکتر شهریار کهنزاد متخصص جنسیت درمانی از جمله کسانی است که علاوه بر کار درمانی برای شناساندن و آگاهی دادن به جامعه در خصوص تراجنسی‌ها تلاش می‌کند. او در مورد تراجنسی‌ها چنین می گوید: «گروهی که شجاعت داشته‌اند، جلو آمده‌اند و گفته‌اند “من این نیستم”. من این تصویری که در آینه از خودم می‌بینم آنی نیست که با چشم بسته از تصویر خود دارم. من در تصویر خویشم چیزهایی را می‌بینم که درون آینه وجود ندارد و این مفهوم ساده و عوام فهم تراجنسیتی است. درد آور است که بگویم تعداد زیادی از بیماران من در طی این سالیان دراز، سال‌های طولانی در خلوت خودشان، در باور گناه آلودی که در ذهنشان ساخته شده، از این دوگانگی که هیچ نقشی در آن نداشته‌اند خودشان را لعن و نفرین کرده‌اند.»

تئاتر خودکار آبی

نخستین عمل تغییر جنسیت در ایران در اواسط دهه شصت خورشیدی و پس از فتوای آیت الله خمینی انجام شد. وی در سال ۱۳۴۳ در کتاب «تحریرالوسیله» عمل تغییر جنسیت را مجاز دانسته بود.

اگرچه از نگاه دینی و قانونی مشکلی پیش پای این گروه از افراد نیست اما همچنان مشکلات فراوانی بر سر راه زندگی آنها وجود دارد. تنهایی، عدم پذیرش از سوی خانواده و جامعه، مشکلات اقتصادی و مالی، یافتن کار مناسب وخشونت گریبانگیر تراجنس‌هاست.

تئاتر خودکار آبی

«وقتی خودکار با کار می‌شود که شعورش بالا برود»

سامان ارسطو، بازیگر، نویسنده و کارگردان را شاید بتوان مشهورترین تراجنسی ایران نامید. او در سال ۱۳۷۰ خورشیدی به عنوان یک زن و با نام فرزانه ازدواج کرد. سامان بعد از یک سال از همسرش جدا شد، اما از این واقعه به عنوان یک «تجاوز روحی» یاد می‌کند که آثارش همواره با او خواهند ماند.

سامان بخشی از این زندگی را در نمایش «خودکار بیکار» روایت می‌کند. او در این اثر به معضلات و مشکلات تراجنس‌ها می‌پردازد. موضوع اصلی نمایش درباره مسائل اجتماعی این قشر از جامعه است. “خودکار بیکار” ماجرای اتفاقات قبل و بعد از جراحی تراجنس‌ها از زن به مرد و بالعکس است.

سامان ارسطو معتقد است که این کار نگاه متفاوتی به بحث تراجنس‌ها و مشکلات آنها دارد. او درباره انتخاب عنوان نمایش می‌گوید: «خودکار بیکار یعنی اندیشه بیکار، خود بیکار و پرداختش بیشتر بر این مساله جلو می‌رود که جامعه چطور باید آگاه شود و خودکار با کار شود و راهی ندارد جز آنکه شعورش را بالا ببرد و شعارش را کم کند.»

تئاتر خودکار آبی

تلخ مثل خشونت

نمایش با خشونتی تلخ و شوکه کننده در بیرون از سالن تئاتر آغاز می شود و از همان ابتدا مخاطب را درگیر خود می کند و پس از آن بیننده وارد سالن شده و با ادامه نمایش همراه می شود.

سامان ارسطو درباره خشونت ابتدایی کارش اینطور می‌گوید: «این خشونت عین واقعیت است و خیلی بدتر از این بوده، چه در دوره من چه الان و اگر همین روال را پیش بگیریم در سال‌های آینده این خشونت و اعمال زور وجود دارد. پارک‌های ما مرکز بچه های ترانس شده بچه هایی که جای خواب و زندگی ندارند، خانواده طردشان کرده، کار ندارند خیلی ها دانشجو بودند اما ترک تحصیل کرده‌اند و مثل یک کارگر جنسی کار می‌کنند کتک می‌خورند و هر کسی هم آنها را می‌برد و هرکاری که دلش بخواهد با آنها انجام می‌دهد، فقط به خاطر جای خواب یا اندی پولی که به دست می‌آورد.

نمایش خودکار بیکار با هدف آگاهی‌سازی اجرا می‌شود، بازیگران نمایش در تمام بخش‌های اثر به صورت مستقیم با مخاطب صحبت می‌کنند. همچنین مخاطب با حضور روانشناس و تراجنسی‌ها از مسائل اجتماعی و مشکلات آنها مطلع می شود.

بازیگران نمایش، از جنس خود نمایشند، تراجنسی‌هایی که مشکلات را تجربه کرده‌اند. این آخرین کار سامان ارسطو و گروهش نخواهد بود. آنها معتقدند جامعه ایران بسیار بیشتر از این ها نیازمند یادگیری و شناخت تراجنسی‌ها و نحوه برخورد مناسب با آنهاست، از همین رو امیدوارند در کنار تلاش های خودشان، دولت و سازمان های مردم نهاد بیشتری برای کمک در این صحنه حاضر باشند.

تئاتر خودکار آبی

  منبع: یورونیوز
بیشتر بخوانید
پرونده‌ی ویژه‌ی لذت جنسی زنان
پرونده‌ی لذت جنسی زنان در یک نگاه
رادیو رنگین‌کمان
برنامه‌ی شماره‌ی ۳۲۶ رادیو رنگین‌کمان
رادیو رنگین‌کمان
برنامه‌ی شماره‌ی ۳۲۱ رادیو رنگین‌کمان
نگاهی به دو نمایش با موضوع تراجنسیتی‌ها در ایران
نگاهی به دو نمایش با محوریت ترنسکشوالیتی – بخش دوم